Nueva Tabarca: een eilandnederzetting uit 1770
Tabarca is geen afzonderlijke gemeente. Het is een klein bewoond eiland en een afgelegen wijk van Alicante, dicht bij Cabo de Santa Pola maar ongeveer elf zeemijl van de stad waartoe het behoort. De lage, smalle omtrek omvat twee tegengestelde landschappen: een ommuurde achttiende-eeuwse nederzetting aan de westkant en een open, ruig veld dat oostwaarts naar toren en vuurtoren loopt.
Isla Plana vóór Nueva Tabarca
Het eiland heette lang Isla Plana, een praktische naam voor het vlakke profiel. Op en rond het eiland is Romeins materiaal gevonden, maar permanente bewoning was lastig door gebrek aan betrouwbaar zoet water. De ligging voor een kust die aan invallen blootstond maakte het ook bruikbaar voor piraten en kapers. Middeleeuwse en vroegmoderne plannen voor een verdedigingstoren leverden nooit een blijvende plaats op.
De Tabarkijnse families
De naam kwam van een ander eiland, Tabarka, voor de Tunesische kust. Families van Ligurische oorsprong leefden er onder Genuees bestuur en werkten in de koraalhandel. Na de val van Tabarka in de achttiende eeuw werden velen gevangengezet in Tunis en Algiers. De Spaanse Kroon verkreeg hun vrijlating in 1768 en 1769 en huisvestte hen tijdelijk in Alicante.
Tegelijkertijd wilde de regering van Carlos III Isla Plana versterken en bevolken. In 1770 trokken de bevrijde families naar een nieuwe nederzetting, ontworpen door militair ingenieur Fernando Méndez de Ras onder bescherming van de graaf van Aranda. Nueva Tabarca herinnerde aan hun vorige eilandthuis. Het raster van huizen, muren, poorten, kerk, gouverneurshuis en waterbakken was een verlichtingsproject dat zowel verdedigbaar als zelfvoorzienend moest zijn.
Een geplande plaats met harde grenzen
Het plan was ambitieus, maar het eiland bleef droog, blootgesteld en afhankelijk van de zee. Regenwaterreservoirs waren onmisbaar en niet elk gepland gebouw werd voltooid. Visserij, vooral de almadraba op tonijn, onderhield generaties eilanders. De oude tonijnopslag huisvest nu het Museo Nueva Tabarca; muren en drie monumentale poorten maken het oorspronkelijke stratenplan te voet duidelijk.
Buiten de muren is El Campo bewust schaars. De Torre de San José staat landinwaarts en de negentiende-eeuwse vuurtoren ligt op de oostelijke helft. Kleine baaien, lage rotsen en eilandjes voor de kust breken de oever. In 1964 werd de hele historische nederzetting beschermd als historisch-artistiek ensemble.
Het eerste zeereservaat van Spanje
In 1986 werden de wateren rond Tabarca het eerste zeereservaat van Spanje. Het beschermde gebied omvat rotsbodem en uitgestrekte velden Posidonia oceanica, die zeedieren beschutting en kraamkamers bieden. Visserij, duiken en ankeren zijn per zone geregeld. Helder water is geen onbeperkte speeltuin: het reservaat bestaat omdat menselijke druk leefgebied en visstanden had beschadigd.
Bezoeken met oog voor het eiland
- Passagiersboten varen gewoonlijk vanuit Santa Pola en Alicante; de frequentie varieert met seizoen en weer. Controleer die dag de reder en toestand van de zee.
- Het eiland is compact en wordt te voet verkend. Buiten de nederzetting zijn schaduw en zoet water beperkt.
- Zomerse dagtochten zetten deze zeer kleine plek sterk onder druk. Vroeg of buiten het seizoen krijgen het historische plan en open landschap meer ruimte.
- Gebruik erkende ligplaatsen en volg de reservaatsregels als u zelfstandig aankomt of het water ingaat.
Tabarca voltooit de maritieme kant van Alicante. Vanaf het eiland is de kaap bij Santa Pola het dichtstbijzijnde vasteland, waar het beschermde landschap in zoutpannen doorgaat in plaats van onder zee.
Bronnen en beoordeling
Beoordeeld in augustus 2026 aan de hand van de geschiedenis van Nueva Tabarca van de gemeente Alicante, gemeentelijke eiland-, erfgoed- en museumdossiers en het verslag van de Spaanse overheid over het zeereservaat. Museumtoegang, afvaarten en zeeregels veranderen; controleer vóór vertrek actuele officiële informatie.